Hô hấp trong luyện tập yoga

Văn tự cổ của Ấn Độ về kiểm soát hô hấp là Pranayama, nghiên cứu chiết tự này thì ý nghĩa của Prana không những biểu đạt “khí, năng lượng của sự sống” mà tất cả năng lượng của cơ thể, tất cả công năng của giác quan và tim đều được cho rằng: Đó là biểu hiện của sức mạnh. Hơn nữa, ý nghĩa của yama là “kiểm soát, kéo dài”. Kết hợp lại thì đó là kiểm soát hô hấp bằng tập trung tinh thần và có quy luật. Quá trình kiểm soát hô hấp là điều hòa hơi thở thông qua việc hít, thở, nín thở; điều tiết thở sâu, dài và số lần tuần hoàn hô hấp; điều chỉnh quá trình lưu thông đều và vận động của luồng khí trong cơ thể kinh lạc, có tác dụng làm ôn hòa, lọc sạch cơ thể.

Tác dụng của hô hấp đối với tâm lý

Đây là kiểu hô hấp có tác dụng hơn cách hít thở bằng máy móc, đó là bắt đầu từ kiểm soát hô hấp đến kiểm soát cơ thể, cuối cùng là kiểm soát ý thức và tâm hồn. Ví dụ, trước khi tâm lý mất kiểm soát, bạn hô hấp có ý thức thì việc kiểm soát cơ thể và tình cảm sẽ dễ hơn.

Khi bạn thở chậm và sâu, bạn có thể không chú ý tự cảm nhận bên trong cơ thể, nhưng hô hấp sẽ làm thể xác và tâm hồn liên kết lại, giúp cơ thể và tinh thần bạn thả lỏng hoàn toàn. Từ đó bạn có thể tập trung năng lực chú ý, làm cho lĩnh vực nhận thức tinh thần càng mở rộng. Bạn bắt đầu suy nghĩ nguyên nhân mà “chất độc” gây ra, thậm chí tự mình đi tìm hiểu. Như vậy, mỗi lần bạn hít thở, tâm lý không tốt sẽ giảm đi đến khi “chất độc” loại bỏ hết.

Thở sâu và dài có thể giúp bạn duy trì tâm lý bình tĩnh, trạng thái ổn định, nghị lực kiên định, phán đoán chính xác, giảm tâm lý tiêu cực ảnh hưởng đến cơ thể. Khi đối mặt với áp lực và căng thẳng, bạn không bị rơi vào tình trạng tâm lý hoảng loạn, bất an. Hãy vận dụng phương pháp hô hấp của yoga sẽ giúp bạn nhanh bình tĩnh trở lại, làm cơ thể và tinh thần gắn kết chặt chẽ, cảm nhận rõ ràng “chất độc” tâm lý ảnh hưởng sâu sắc đến cơ thể. Trước khi “chất độc” tâm lý xâm nhập vào, bạn đã có ý thức chế ngự nó, không để nó có cơ hội lan truyền khắp cơ thể.

Tác dụng của hô hấp đối với cơ thể

Luyện tập hô hấp theo phương pháp yoga có thể tác dụng trực tiếp lên các cơ quan nội tạng và cơ ngực, cơ bụng, nâng cao chức năng của các cơ quan, thúc đẩy việc giải độc. Hô hấp không chỉ là một loại chức năng sinh lý của cơ thể mà còn là quá trình đón nhận sinh khí của sự sống trong vũ trụ, tiếp nhận được năng lượng. Loại khí của sự sống này xâm nhập vào đến từng tế bào của cơ thể, nuôi dưỡng các cơ quan, tăng cường chức năng của hệ thống miễn dịch, ngăn độc tố xâm nhập, dựng lên tấm bình phong chắc chắn cho cơ thể. Hô hấp cung cấp đầy đủ dưỡng khí, tăng lượng máu thích hợp nuôi tế bào, nâng cao chất lượng máu, thúc đẩy tế bào mới được sinh ra, đồng thời đẩy mạnh các cơ quan trao đổi chất.

Hô hấp còn giúp cải thiện chức năng của hệ thống thần kinh và các triệu chứng ngoài da do áp lực gây nên.

Trong hệ thống phương pháp dạy thực tế yoga phương Đông, nguyên tắc hô hấp chiếm vị trí đầu tiên. Hô hấp đúng cách có thể làm hoạt động trong cơ thể hiệu quả hơn, bảo vệ cơ thể tránh khỏi tổn thương khi luyện tập.

Cùng với việc luyện tập tư thế vận động có quy tắc trong hô hấp, khi tiến hành hoặc duy trì một tư thế, chúng ta càng hiểu rõ cơ thể dễ chịu hay không, thoải mái hay không, năng lực có cải thiện hay không, có trong giới hạn kiểm soát hay không, có ổn định như bình thường không.

Trong quá trình luyện tập hô hấp, các cơ quan nội tạng đều được co bóp, nuôi dưỡng, làm tăng năng lượng cho cơ thể. Đồng thời, ngấm dưỡng chất vào các cơ, cung cấp càng nhiều năng lượng cho việc luyện tập, bảo đảm động tác duy trì liên tục, chính xác, thích hợp, hiệu quả tập luyện ngày càng thấy rõ. Phương pháp luyện tập tư thế và hô hấp trong yoga có quan hệ mật thiết, tương hỗ, luyện tập tư thế tăng cường chức năng của các cơ quan, hô hấp cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, giúp tốc độ trao đổi chất nhanh, chất độc bị đào thải ra ngoài.

Làm thế nào để hô hấp đúng cách?

Trên thực tế, bài học đầu tiên dành cho người mới học yoga là “hít thở”. Yoga chú trọng việc thở bằng mũi, thở chậm rãi, từ từ giúp cơ thể hạn chế được tâm lý căng thẳng. Mỗi khi luyện tập một tư thế đều có phương pháp hô hấp tương ứng, cách hô hấp khác nhau có hiệu quả khác nhau. Trong suốt quá trình luyện tập yoga, phương pháp hô hấp đều có nguyên tắc và quy luật nhất định.

Đầu tiên là hô hấp chậm rãi

Trong yoga, thở bằng bụng là phương pháp hô hấp dễ dàng nhất trong việc hồi sức nhanh. Thở bằng dạ dày và bụng là phương pháp hô hấp nhờ sự co lại và phình ra của cơ bụng làm cơ hoành nâng lên hoặc hạ xuống, từ đó hít vào hoặc thở ra một lượng khí lớn trong phổi. Thở bằng bụng có thể làm hơi thở ngắn, nhẹ chuyển thành hơi thở dài, sâu. Hơn nữa, thở chậm làm tinh thần và cơ thể được thả lỏng, năng lượng được bổ sung đầy đủ, từ đó đánh thức tiềm năng, làm cơ thể và tinh thần hồi phục sức sống. Tuy nhiên, bất kể phương pháp hô hấp nào đều phải học cách hiểu và kiểm soát quá trình thở chậm, sâu, từ đó dễ dàng ứng dụng linh hoạt trong khi luyện tập.

Hô hấp có ý thức

Trong yoga, quá trình hô hấp có ý nghĩa rất quan trọng. Khi hít, nguồn năng lượng có lợi cho cơ thể cùng với dưỡng khí đều được hít vào một cách tự nhiên. Luồng khí thở ra hoàn toàn có thể làm khí cacbonic và các năng lượng có hại, các độc tố còn lưu lại trong cơ thể bị thải ra ngoài. Ngoài ra, luồng khí thở ra có thể làm tăng chức năng của hệ thần kinh cảm giác. Dẫn đến tăng hiệu quả các cơ được thả lỏng, vì vậy cơ dễ dàng kéo dài, tăng sự chú ý có ý thức, có hiệu quả tốt trong việc ngăn chặn tổn thương cơ. Trong quá trình tập, chú ý vận dụng đều đặn nhịp thở.

Dựa vào mục đích khác nhau để kiểm soát và chọn nhịp độ thở.

Cơ sở của nhịp độ thở yoga là lấy tốc độ thở chậm làm trung tâm, đặc biệt là đối với người mới học. Nhưng sau khi luyện tập thành thạo việc thở chậm và sâu, để phù hợp yêu cầu cơ thể thì cần tăng cường độ tập luyện, kết hợp với duy trì nhịp độ thở sâu, nâng cao và kiểm soát tốc độ thở nhanh.

Nguyên tắc và quy luật vận dụng hô hấp

Mặc dù trong quá trình tập yoga người tập hay sử dụng phương pháp thở bằng bụng, nhưng người tập vẫn có thể căn cứ vào yêu cầu chọn lựa hiệu quả thể hiện mà tìm ra đúng phương pháp hô hấp. Những kinh nghiệm thực tiễn đã chứng minh, nếu tuân theo nguyên tắc và quy luật vận dụng hô hấp sẽ làm cho việc luyện tập dễ dàng có hiệu quả với quy tắc: Hít vào lên cao, thở ra hạ thấp xuống; hít vào mở rộng, thở ra khép lại; hơi hít vào dài, hơi thở ra ngắn.

Minh Huyền – Song Linh

Yoga Bí quyết bảo vệ sắc đẹp cho nữ giới – NXB Hồng Đức

Bình luận

Pin It on Pinterest

Shares
Share This